مركز تحقيقاتي روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران گزارش داد
مكمل اسايكس در رفع اختلالات جنسي مردان اثر بخشي بالايي دارد
گفتگويي با دكتر شاهين آخوندزاده
استاد گروه روانپزشكي و معاون پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني تهران
استاد تمام گروه روانپزشكي و معاون پژوهشي دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران است و تاكنون بيش از 110 مقاله پژوهشي در مجلات بينالمللي از ايشان
به چاپ رسيده است. در دو دوره برگزيده جشنواره علوم پزشكي رازي نيز درزمينه تحقيقات باليني است و در جشنواره ابن سيناي دانشگاه علوم پزشكي تهران نيز افتخار
برگزيده شدن براي دو دوره را داشتهاست. دكتر شاهين آخوند زاده را كمتر كسي است كه در حوزه تحقيقات علوم پزشكي نشناسد. ايشان بر اساس نمايه
H (H Index) در زمره 10 محقق برتر علوم پزشكي كشور است و در سال 1377 پژوهشكده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي راتأسيس كرده است و در همان دوران موفق به
راه اندازي فصلنامه گياهان دارويي شده است كه در حقيقت اولين مجله به زبان فارسي از ايران است كه در يكي از معتبرترين بانكهاي اطلاعاتي پژوهشي (Scopus)
نمايه شده است. اين پژوهشكده براي سه سال متوالي در ارزشيابي مراكز تحقيقاتي ايران توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي رتبه اول را كسب كرده است.
تأسيس مجله ديابت و ليپيد ايران نيز از ديگر دستاوردهاي علمي و پژوهشي ايشان است كه آن نيز در بانكهاي اطلاعاتي معتبر بينالمللي نمايه شده است.
دستاوردهاي علمي و پژوهشي ايشان است كه آن نيز در بانكهاي اطلاعاتي معتبر بينالمللي نمايه شده است. عضويت در هيئت تحريريه و شوراي سردبيري بيش از 15
مجله بينالمللي و 6 مجله پژوهشي داخلي از جمله مجله فرهنگستان علوم پزشكي (AIM) نيز از ديگر فعاليتهاي پژوهشي دكتر آخوندزاده است. ايشان با پشتوانهاي
از تجربيات پژوهشي گذشته، اقدام به تأسيس مركز تحقيقاتي روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران كردهاند كه براي هفت سال متوالي در بين مراكز تحقيقاتي بالاي
سه سال رتبه اول را كسب كرده است.
- آقاي دكتر از اينكه دقايقي از زمان ارزشمند خود را در اختيار ما ميگذاريد بسيار متشكرم. اجازه ميخواهم مصاحبه را با سؤالي از يكي از اخيرترين تحقيقات شما آغاز
كنم. همانطور كه آمارها نشان ميدهند، شيوع مشكلات جنسي آقايان در كشور رو به افزايش است. آگاه شديم كه شما در خصوص اثربخشي يكي از مكملهاي گياهي
در بهبود اين مشكل تحقيقاتي را انجام دادهايد. ممكن توضيحات بيشتري را در اين خصوص عنوان بفرماييد؟
ما در مركز تحقيقات روانپزشكي و روانشناسي باليني مطالعهاي را در خصوص مكمل اسايكس (SX) و تأثير آن بر بهبود توان جنسي آقايان را به سفارش شركت
نيچرزگيفتز انجام دادهايم كه نتايج آن در مجله اين مركز تحقيقات (Iranian Journal of Psychiatrics) كه اولين مجله روانپزشكي ايران است كه به زبان انگليسي چاپ
ميشود. با توجه به سابقه تحقيقاتي كه در پژوهشكده گياهان دارويي داشتهام، تاكنون حدود 10 درصد فعاليتهاي تحقيقاتي بنده به گياه درماني مبتني بر شواهد
(Evidence Based Herbal Medicine) مربوط بوده است. با توجه به اينكه در دنيا كارآزماييهاي باليني در زمينه گياهان دارويي كمتر انجام ميشود، تحقيقات بنده در اين
حوزه بيشتر مورد اقبال مجامع علمي قرار گرفته است.
به طور كلي ميتوان گفت كه درمان با گياهان دارويي در مواردي اهميت بيشتري مييابد كه درمانهاي دارويي معمول و مدرن نميتوانند اثر گذاري خاصي داشته باشند و
معمولاً گرانقيمت بوده و عوارض جانبي زيادي دارند. سابقه طب مكمل در ايران طولاني است. ولي مشكلي كه وجود دارد اين است كه اين روشهاي درماني با زبان طب
نوين ارائه نشدهاند و كمتر شناخته شدهاند. هماكنون مركز تحقيقاتي ما با انجام كارآزماييهاي باليني مبتني بر شواهد در خصوص گياهان دارويي سعي دارد اين شاخه
طب سنتي را به طب نوين انتقال دهد. اين نگرش باعث شد كه يكي از برنامههاي تحقيقاتي اين مركز به بررسي تأثير مكمل اسايكس بر افزايش توان جنسي مردان
اختصاص بيابد.
- جناب آقاي دكتر به نظر شما چه چيزي باعث شده است كه مشكلات جنسي در مردان افزايش بيابد و به عنوان يكي از شايعترين مشكلات بهداشتي مردانه مطرح شود؟
به دليل اينكه در چند دهه اخير اميد به زندگي افزايش پيدا كرده است و جوامع و الگوهاي زندگي صنعتي شدهاند، اين مسئله توانسته است ناتواني جنسي مردان را
افزايش دهد. مثلاً در گذشته كه اميد به زندگي حدود 50 سال بود، ناتواني جنسي شيوع بالايي نداشت. ولي با توجه به اينكه اكنون اميد به زندگي در حدود 70 سال
است، مشكلات مربوط به افزايش سن مانند ناتواني جنسي و پروستات خوشخيم افزايش يافته است. يكي از پيامدهاي افزايش اميد به زندگي اين است كه آقايان در دهه
چهارم زندگياشان به ناتواني جنسي مبتلا ميشوند. از طرفي افزايش سن ازدواج كه هم اكنون در جوامع شهري معمولاً بالاي 30 سال است، مزيد بر علت شده و شيوع
ناباروري و ناتواني جنسي مردان را افزايش داده است. آمارها نشان ميدهد كه در كشور ما در حدود 20 درصد ناباروري زوجها مربوط به مردان است اين در حالي است كه
در گذشته كه سن ازدواج در حدود 25-20 سال بود چنين شيوعي ديده نميشد. همين افزايش سن و اميد به زندگي واژگان جديدي مانند يائسگي مردان را وارد اصطلاحات
بهداشتي كرده است. تحقیقات نشان میدهد با افزایش سن خصوصاً بالای 40 سال، به رغم اینکه تعداد اسپرم در مردان ثابت میماند، ولی کیفیت، موتیلیته (سرعت
حركت اسپرم) و مقدار کل مایع منی دچار تغییرات عمده میشود. میزان تستوسترون نیز در این افراد به میزان زیادی کاهش مییابد. کاهش سطح تستوسترون میتواند
اختلالات روانی مختلفی از جمله افسردگی ایجاد کند. به لحاظ جنسی نیز این کاهش سطح تستوسترون میتواند اختلالات عمدهای که مهمترین آن ناتوانی در نعوظ است
ایجاد کند. برای رفع این مشکل در سالهای اخیر داروهای زیادی وارد بازار شده است که معروفترین آنها سیلدنافیل (Sildenafil) یا همان ویاگرا (VIAGRA) است. به رغم
اینکه این دسته داروها اثربخشی مناسبی دارند، عوارض جانبی زیادی را برای مصرف کننده به همراه دارند. در حقیقت با توجه به اینکه این دسته داروها عموماً در سنین
بالای 40 سال مورد استفاده قرار میگیرند، یعنی دورانی که عموماً مشکلات قلبی و عروقی در مردان شیوع دارد، استفاده از این دارو را نمیتوان برای همه مردان توصیه
کرد.
همانطور که گفتم، این مشکل و اختلال یکی از حوزههایی است که طب مکمل به عنوان یکی از روشهای درمانی مناسب و جالب مورد اقبال قرار میگیرد. شرکت
نیچرزگیفتز با در نظر داشتن این حقیقت مکملی را وارد بازار کرده است به نام اس ایکس که الـآرژینین و يوهیمبین از ترکیبات مهم آن به شمار میروند. مطالعات زیادی در
جهان روی الـآرژینین و يوهیمبین هم به صورت مجزا و هم توأم انجان شده است. به طور اخص دو مطالعه در جهان روی الـآرژینین و يوهیمبین به طور توأم انجام گرفته
است که ترکیبات به کار گرفته شده در یکی از آنها شباهت زیادی با ترکیباتی دارد که در محصول اسایکس وجود دارد.
در مطالعهای که ما انجام دادهایم دو گروه متشکل از 20 بیمار وارد مطالعه شدند که بر اساس یک معیار بینالمللی به نام IIEF (International Index of Erection Function)
در زمره بیمارانی قرار میگرفتند که اختلالات نعوظی آنها در حد متوسط طبقهبندی میشد. این افراد کسانی بودند که بر اساس اظهار خود، برای حداقل سه ماه متوالی
به اختلال در نعوظ مبتلا بودهاند. این افراد که وارد مطالعه شدند، در سنین 40-25 سال و متأهل بودند؛ به این معنی که شریک جنسی دائم داشتند. در طول این مطالعه،
یک گروه از بیماران به مدت 4 هفته مکمل اسایکس دریافت کردند، در حالی که گروه دوم بدون آنکه خود متوجه باشند در این مدت دارونما دریافت کردند. پیش و پس از
مطالعه به وسیله پرسشنامهای نمره IIEF در بیماران محاسبه شد. پس از 4 هفته گروهی که مکمل اسایکس دریافت میکردند در مقایسه با گروه شاهد یا کسانی که
دارونما دریافت کردهبودند، به میزان قابل توجهی نمره IIEF بهتری کسب کردند. كه البته نتايج اين كارآزمايي باليني به زودي در مجله Iranian Journal of Psychiatrics
انتشار خواهد يافت.
- آقای دکتر آیا در طول این مطالعه عوارض جانبی خاصی در بیماران به دلیل مصرف این مکمل مشاهده کردید؟
طی این مطالعه با در نظر گرفتن مقدار دز یوهیمبین و الـآرژینینی که در این مکمل وجود دارد، هیچ عارضه متوسط تا شدیدی که منجر به قطع مصرف مکمل شود در بیماران
مشاهده نشد و این مکمل کاملاً و به راحتی از سوی مصرف کنندگان تحمل شد.
- با توجه به بررسی که انجام دادهاید، عمدهترین دلیلی که این مکمل توانسته است این تأثیرات را به همراه داشته باشد چیست؟
با در نظر گرفتن ترکیبات موجود در این مکمل، بررسیها نشان میدهد که این ترکیبات میتوانند سطح تستوسترون را در بدن افزایش بدهند و خوب این افزایش
تستوسترون میتواند بسیاری از اختلالات جنسی یاد شده را برطرف کند.
- بر این اساس میتوان از هورمون تستوسترون برای رفع این اختلالات استفاده کرد؟
همانطور که میدانید هماکنون هورمون تستوسترون به صورت صناعی و مصنوعی با نام متیلتستوسترون در بازار موجود است. ولی حقیقت این است که فراوردههای
مصنوعی که معمولاً در دزهای بالایی مصرف میشوند و برای طولانی مدت نیز نمیتوان از آنها بهره گرفت، عوارض جانبی بسیاری به همراه دارند. به عنوان مثال احتمال
بروز تومورهای بدخیم پروستات در اثر مصرف این هورمون به صورت مصنوعی افزایش چشمگیری مییابد. از این رو استفاده از این ترکیبات برای رفع مشکلات جنسی
مردان توصیه نمیشود. بدین ترتیب با توجه به اینکه اسایکس عوارض جانبی خاصی را در مصرف کنندگان ایجاد نمیکند، در مقایسه با سیلدنافیل، متیلتستوسترون و
ترکیبات مشابه، به عنوان یکی از بهترین راههای بهبود مشکلات جنسی مردان و همچنین افزایش سطح تستوسترون توصیه میشود.
- آقای دکتر همانطور که میدانید اختلالات مشابهی نیز در خانمها وجود دارد. با توجه به مکانیسم اثر ترکیبات فعال موجود در مکمل اسایکس آیا میتوان این مکمل را
برای رفع مشکلات جنسی خانمها نیز توصیه کرد؟
به لحاظ تئوری میتوان انتظار داشت که این مکمل برای خانمها نیز به لحاظ بهبود عملکرد جنسی مناسب باشد. ولي براي ابراز نظر دقيق بايد بررسيهاي بيشتري انجام
شود. مشكلي كه در اين ميان وجود دارد اين است كه بررسي اختلالات جنسي و كاهش ميل جنسي در زنان كه شيوع بالايي هم دارد راحت نيست. زيرا برخي از مسائل
فرهنگي خصوصاً در كشورهاي جهان سوم مانع ميشوند تا بتوان چنين تحقيقاتي را در خصوص زنان انجام داد. ولي به لحاظ داروشناسي، ميتوان اين انتظار را داشت
كه اسايكس بتواند ميل جنسي زنان را نيز افزايش دهد.
- آيا در آينده مطالعات ديگري از اين دست را نيز در مركز تحقيقاتي شما انجام خواهد شد؟
ما در آينده در نظر داريم كه مطالعاتي در خصوص اثرگذاري اسايكس بر اختلالات جنسي زنان و همچنين تأثير آن در افزايش توان عملكردي و عوامل شناختي ورزشكاران را
نيز انجام خواهيم داد. همانطور كه ميدانيد به لحاظ تئوريك ميتوان اين ادعا را داشت كه اسايكس با توجه به اينكه ميتوان سطح تستوسترون را افزايش دهد براي
عملكرد ورزشي مناسب است. علاوه بر اين شواهدي وجود دارد كه اسايكس قادر است با افزايش تعداد گلبولهاي قرمز خون، ظرفيت اكسيژنرساني به بافتها را نيز
افزايش دهد. از اين رو با توجه به اينكه اسايكس در ليست داروهاي دوپينگ وجود ندارد گزينه مناسبي براي ورزشكاران نيز به شمار ميرود.
از اينكه در مصاحبه ما شركت كرديد از شما بسيار متشكريم. ما و خواندگان ما اميدواريم كه در آينده نيز بتوانيم بيشتر از نتايج تحقيقات شما آگاه شويم.
